Понедельник, 26.06.2017, 01:25Приветствую Вас Гость | RSS
Маринкины рассказы.
Меню сайта
Категории каталога
Биографии [61]
Биографии на казахском языке [74]
Знаменитые казахи [174]
Рефераты по биологии [12]
Рефераты по географии [11]
Наш опрос
Чего не хватает сайту?
Всего ответов: 10061

Каталог статей


Главная » Статьи » Биографии на казахском языке

Сәкен Сейфуллин

Сейфуллин   Сәкен   ( Сәдуақас )   ( 15 . 10 . 1894)  ) – қазақ   кеңес   жазушысы  ,  қазақ   кеңес   әдебиетінің   негізін   салушы  ,  Қазан   революциясына   қатысқан   ардагер  ,  мемлекет   және   қоғам   қайраткері  ,  1918   жылдан   КПСС   мүшесі . Шағын   дәулетті   саясатшының   жанұясында   туған . Сәкен   Нілдідегі   орыс-қазақ  ,  Ақмоладағы   бастауыш   приход   мектебінде   ( 1905-08 )  ,  үш   класты   қалалық   училищеде   ( 1908-13 )  , Омбыдағы   мұғалімдер   семинариясында   ( 1913-16 )   оқыды . 1914   жылы   Қазан   қаласында   « Өткен   күндер»   атты   тұңғыш   өлеңдер   жинағын   бастырды . Омбыда   қазақ   жастары   ашқан                 « Бірлік »   қауымы   басшыларының   бірі   болды . 1917   жылы   Бұғылыда   мектеп   ашып  ,  орыс   тілінен   сабақ   берді . 1917   жылы   9  наурызда   « Асығып   тез   аттандық »   атты   өлеңін   жазды . Кешікпей   Ақмола   қаласына   ауысып  ,  « Жас   қазақ »  ұйымын   ашты  ,  « Тіршілік »   газетін   шығарысты  ,  үш   айлық   педагогикалық   курсқа   оқытушы   болды .

     Сәкен   1917   жылы   қарашада   « Кел  ,  жігіттер »   өлеңін   жазып  ,  Қазан   революциясын   зор   қуанышпен   қарсы   алды . Осы   жылдың   27  желтоқсанында   Ақмола   Совдепінің   президиум   мүшелігіне   сайланды . 1918   жылы   сәуірде         « Жас   қазақ   марсельезасын »   жазып  ,  1   мамырда   « Бақыт   жолына»   атты   пьесасының   премьерасын   көрсетті . 1918   жылы   4   маусымда   ақтардың   көтерілісі   болып  ,  Ақмола   Совпедшілері   тұтқындалды . Атаманның   « азап   вагонында »   47   күн   ажалмен   арпалысқан   Сәкен   1919   жылы   3   сәуірде   Колчактың   Омбыдағы   түрмесінен   қашып   шықты . Осы   жылдың   желтоқсанында   Әулиеата   қаласына   ( қазіргі   Жамбыл )   келді . 1920   жылы   7   мамырда   Ақмолаға   қайтып   оралып  ,  Атқару   комитеті   председателінің   орынбасары   және   әкімшілік   бөлімінің   меңгерушісі   болды . 1920   жылы   4   қазанда   Қазақтың   Советтік   Автономиялық   Республикасын   жариялаған   Советтердің   1-Құрылтай   съезіне   делегат   болып   қатысып  ,  Орталық   Атқару   Комитеті   Президиумының   мүшесі   болып   сайланды . Жер – су   комиссиясының   жұмысына   және   баспасөз   ісіне   басшылық   етті . Қарашада   Москвада   болып  ,  Советтердің   8-съезіне   қатысты.1922   жылы   « Еңбекші   қазақ »   газетінің   редакторы  ,  халық   ағарту   камиссарының   орынбасары   болды .

     Сәкен   бұл   жылдары   қоғамдық   қызметпен   бірге   творчестволық   жұмысқа   белсене   араласты . 1922   жылы   « Асау   тұлпар »   атты   өлеңдер   жинағын  ,  « Қызыл   сұңқарлар »   пьесасын   жариялады . 1923   жылы   30   сәуірде   ұлы   көсемге   арналған   « Ленин »   атты   өлеңін   жазды . 1924   жылы   « Қайғылы   хабар »  ,  « Қаралы   күн »   өлеңдерін   жазды  ,          « Известия »   газетінде   « В . И . Ленин   және   оянып   келе   жатқан   Күншығыс »   атты   публицистикалық   мақаласын   жариялады . 1925   жылы   7   сәуірде   Халық   ағарту   камиссарияты   жанындаға   ғылым   орталығының   председателі  ,  12   шілдеде   Қазақтың   пролетар   жазушылары   ассоцияцасының   басшысы   болып   тағайындалды . Сәкен   1926   жылы   БКП   Өлкелік   комитетінің   партия   тарихы   бөлімінің   меңгерушісі . 1927   жылы   Қызылордадағы   халық   ағарту   институтының  ,  Ташкенттегі   қазақ   педагогика   институтының   директоры   болып   жұмыс   істеді . 1927   жылы   шыққан   « Жыл   құсы »   альманахына   басшылық   етті . « Жаңа   әдебиет »   журналын   ашуға   ат   аслысты . 1922   жылдан   бастап   « Қызыл   Қазақстан »   журналында   жариялана   бастаған   « Тар   жол  ,  тайғақ  кешу »   атты   мемуарлық   шығармасын   жеке   кітап   етіп   шығарды . « Жер   қазғандар »   повесін   ( 1927 )  ,             « Тұрмыс   толқынында »   жинағын   ( 1928 )  ,  « Көкшетау »   поэмасын   ( 1929 )   бастырды . 1929   жылы   қазақтың   зиялы   азаматтарына   арнап   ауыз   әдебиеті   үлгілерін   жинау   жөнінде   жазған   « Ашық   хатын »   жариялады . Қазақтың   мемлекеттік   педагогикалық   институтының   доценті   болды . 1932   жылы   « Қазақ   әдебиеті »   атты   тұңғыш   оқулық – хрестоматия   шығарды . 1932   жылы   « Әдебиет   майданы »   журналының   редакторы  ,  1934   жылы   Қазақтың   коммунистік   журналистика   институтының   профессоры   қызметін   атқарды . 1936   жылы   қазақ   әдебиеті   мен   өнерінің   Москвада   өткен   бірінші   он   күндігіне   қатысты . Қазақ   жазушылары   ішінен   тұңғыш   рет   Еңбек   Қызыл   Ту   орденімен   наградталып  ,  шығармашылық   еңбегіне   20   жыл   толуы   мерекеленді .

     Сәкен – қазақ   кеңес   әдебиетінің   қарыштап   дамуында   үлкен   роль   атқарған   жаңашыл   ақын . Оның   поэзиясы – Абай   мен   С . Торайғыров   шығармашылығының   заңды   жалғасы   бола   тұрса   да  ,  идеялық-шығармашылық   принціпі   жағынан   айрықша   ерекшелігі   бар   соны   дүние . Абайдан   кейін   қазақ  поэзиясына   жаңалық   қосқандардың   ішінде   оның   орны   бөлек . Қазақ   өленінің   өрнегіне   өзгеріс   енгізу  ,  өлеңнің   ішкі   ырғағын   күшейту  ,  ұйқасты   дауыс   екпініне   бейімдеу  ,  буын   жүйесін   айтар   ойға   бағындыру – Сәкен   поэзиясының   жаңашылдық   сипатын   танытатын   белгілер.

          Сәкеннің   өнерпаздық   тұлғасын   ірілендіріп   көрсететін   поэзия   саласы   болғанымен  ,  оның   қазақ   прозасын   өркендетуге   қосқан   үлесі   де   қомақты . 1917   жылы              « Жұбату »   атты   тұңғыш   көркем   әңгімесін   жазды  ,  « Тар   жол  ,  тайғақ   кешу»   романының   алғашқы   тараулары   1922   жылы   « Қызыл   Қазақстан »   журналында   жарияланды . Бұл – Сәкеннің   прозамен   ерте   шұғылданғанын   көрсетеді . Кейіннен   повеске   айналған   « Айша »   әңгімесі   де   ( 1922 )   осы   журналда   басылды . Екі   тарауы   жарияланып  ,  аяқталмай   қалған   « Қыр   балалары»   атты  көлемді   повесі   де   сол  кезде  туды . Сәкен   әңгіме  ,  очерктерді   былай   қойғанда  ,  бес   повесть   ( « Жер   қазғандар»  ,  1927  ;              « Айша »  ,  1922-35  ;  « Біздің   тұрмыс »   1932-34  ;  « Сол   жылдарда »  ,  « Жемістер »  ,  1935 )  ,  бір   мемуарлық   роман   ( « Тар   жол  ,  тайғақ   кешу »)   жазды . Осы   шығармалардың   ішінде   « Тар   жол  ,  тайғақ   кешу »   мен   « Жер   қазғандардың »   орны   ерекше . Өйткені  ,  бұл   туындылар - өзіне   тән   көркемдік   ерекшеліктерімен   ғана   емес  ,  қазақ   кеңес   әдебиетінің   өмірімен   өзектес   туғандығын  ,  бүгінгі   шындықтың   ұрпақ   үшін   мәнді   екендігін   дәлелдеген   шығармалар . Қазақ   кеңес   әдебиеті   тарихында   « Тар   жол  ,  тайғақ   кешу »   романының   атқарған   ролі   зор . Бұл   тарихи – мемуарлық   шығармада   қазақ   халқының   Қазан   революциясына   қатысқаны  ,  оның   жеңісін   қорғау   жолында   талай   ерлік   көрсеткені  ,  бақытты   өмір   орнатудың   қандай   қиын   өткелдерден   өткені   барынша   нақты   және   тартымды   баяндалған .

     Сәкен   драматургия   саласында   да   бір   қыдыру   еңбек   етті . « Бақыт   жолына »   атты   пьесасында   ( 1917 )   жарқын   болашақты   аңсаған   қазақ   жастарының   ой-арманын  ,  тілек-мақсатын   бейнкеледі .     Қазақ   кеңес   әдебиетінің   негізін   салып  ,  өлшеусіз   еңбек  еткен   Сәкен   әдебиеттің   басқа  жанрларында   да   қалам   тербеп  ,  өзінше   үлес   қосты .

     Қазақ   кеңес   әдебиетінің   туын   көтеріп  ,  негізін   салған  ,  идеялық   жағынан   берік   қалыптасуына   еңбек   сіңірген   қайреткер  ,  ақын  ,  жазушы  ,  сыншы  ,  ғалым   Сәкен                     « қазақ   әдебиетіндегі   жаңа   дәуірдің   көш   бастары »                       ( Сәбит   Мұқанов )   болды . Қазіргі   уақытта   оның   кейбір   шығармалары   Кеңес   Одағы   халықтарының   бірқатар   тілдеріне   аударылып   басылды . 1974   жылы   Қазақстанда  ,  одан   тыс   жерлерде   Сәкеннің   туғанына   80   жыл   толған   мерей   тойы   кеңінен   аталып   өтті . Қазақ   ақын-жазушылары   Сәкеннің   өмірі   мен   шығармашылық   жолын   суреттейтін   көркем   шығармалар   ( Сәбит   Мұқановтың                 « Сәкен   Сейфуллин »   пьесасы  ,  Ғабит   Мүсіреповтың                     « Кездеспей   кеткен   бір   бейне »   повесі  ,  Ә . Тәжібаевтың   « Монологтар »   поэмасы   тағы   басқалар )   жазды .

 

 

Категория: Биографии на казахском языке | Добавил: marinkinrasskaz (07.04.2008) | Автор: Marina
Просмотров: 9281 | Комментарии: 15 | Рейтинг: 4.5/22 |
Всего комментариев: 151 2 »
15  
ЖАҚСЫ ЕКЕН

14  
Уау просто супер!

13  
грамотный сайт модератору спс и уда4и

12  
буду еще скачивать )))))))))))))) B) =)))
sps big көп рахмет

11  
көп рахмет 5 получил

10  
Инкар мал не котагымды жеп отсын унамаса кирме!!!

9  
Rakhmet kop kop osi saitqa!!!

8  
Кокшетау поэмасы кайда АААА?????

7  
Блин реальный сайт, админу респект biggrin biggrin biggrin

6  
Вот если бы в конце реферата его еще сочинения и стихи были бы еще было бы лучше. Но все равно спасибо!

5  
Клас клас клас

1-11 12-15
Имя *:
Email *:
Код *:
Форма входа
Поиск
Друзья сайта
 Создать сайт в системе UcoZ
Создать сайт в системе UcoZ
Googla.ru - поисковый каталог ресурсов
Каталог getrix.ru
Поможем получить кредит
Каталог сайтов - Atlanktis.ru
Образование и обучение;
детские учреждения для всех;
художественная школа для всех.
Информационно развлекательный проект. Статьи, Новости, Кроссворды, Анекдоты, Обои рабочего стола, рейтинг сайтов
Поисковый каталог ресурсов SEO.ORG
Сервис авто регистрации в каталогах, статьи про раскрутку сайтов, web дизайн, flash, photoshop, хостинг, рассылки; форум, баннерная сеть, каталог сайтов, услуги продвижения и рекламы сайтов
Каталог сайтов
Nafigator.Ru - Белый каталог сайтов
Красный каталог деловых интернет-ресурсов RedCat.net.ua.
Удобный поиск и рубрикатор.
Телефоны, почтовые адреса, информация.
Товары и услуги.
Каталог сайтов Всего.RU
Каталог ресурсов Hosa
Каталог сайтов OpenLinks.RU
Чугунные ванны, продажа ванн, установка ванны, ванны чугунные
Женский журнал myJane:
гороскоп бесплатный
диета скачать

Рефераты

Дистанционное образование

Образование за рубежом

http://libero.ucoz.ru/

http://www.gorkov.ru/

http://love.mail.ru/

http://www.rbc.ru/

http://aboutstudy.ru/

www.vkontakte.ru

www.odnoklassniki.ru

Статистика